جای خالی مرحوم آیت الله منتظری احساس می شود، فقیهی مهربان، انسان دوست، متواضع، بی آلایش، شوخ طبع، وارسته، دارای تحملی مثال زدنی، که حتی با مخالفان خود مهربان بود. یک سال از رحلت آن بزرگ مرد گذشته است این یک سال به فرزندان ایشان و اهل خانه او و آنان که با او زندگی می کردند بسیار سخت گذشته است، بخصوص زمانی که مجالس ترحیم و سالگرد ایشان بلافاصله ممنوع شد در این بین روحانیون و مردم علاقه مند به ایشان هم کم نبودند به آنها هم کم سخت نگذشت علاقه مندانی که هیچ کسی مثل او را نمی یابند که صریح و مهربان و عالم و شجاع باشد. افراد بسیاری هم هستند که بعد از رحلت ایشان او را شناختند یا بهتر شناختند.

            عشق و ایمان پیوندی دائمی و استوار دارند بلکه ایمان خودش عشق است عشق به کمال مطلق، انسان هرچه بزرگتر و دارای کمالات بیشتر باشد. عشق و دوستی در وجود او بیشتر است و هم دیگران او را بیشتر دوست دارند، در داستان های تاریخی مثل داستان لیلی و مجنون، که به نوعی عشق به زنی را مطرح کرده است هم این جهت یعنی شناخت و توجه و عشق به خدا نهفته است و عشق به زن استعاره برای بیان عشق به کمال مطلق یعنی خدا است و حتی شراب به معنی معرفت و شناخت خدا و ساقی به معنی پیامبر خدا ع آمده است چرا اینگونه نباشد در حالی که عشق و زیبایی و زیبا دیدن را خدا در وجود ما قرار داده است؟ 

              عشق به معنی افراط در دوستی و محبت است، معمولا افراط بَد است ولی افراط در دوستی بد نیست بلکه فقط در مواردی که باعث می شود انسان حقایق و واقعیات را نبیند در بعضی از موارد، بد شمرده شده است، دوست داشتن معمولا موجب می شود انسان اشکال و عیب به کسی که دوستش دارد را نبیند و باور نکند، عشق همیشه رو به سوی زیبایی و کمال دارد و درک زیبایی و کمال از نوعی شناخت و منطق پیروی می کند. معمولا انسانها اقوام خود مثل پدر و مادر و برادر و خواهر و همسر و فرزندان و نزدیکان خود را دوست دارند، خیلی اتفاق می افتد که مادری برای آسیبی که ممکن است برای فرزندش اتفاق بیفتد خود را به خطر می اندازد تا فرزندش به خطر نیفتد و باصطلاح، راضی می شود تیری به چشمش وارد شود ولی خاری به پای فرزندش نرود. فردی که بدی های اقوام کسی را نزد او مطرح کند چیزی جز بدبینی برای خود کسب نمی کند علاقۀ زیاد این اثرات را دارد.

در جنبش های اجتماعی بسیاری از اعتراض ها با هم هیچ ارتباطی ندارند، زیرا به خاطر منافع اقشار و اصناف مختلفی شکل می گیرند، که منافعشان باهم فرق دارد ولی تدریجا به هم ارتباط پیدا می کنند کشاورزان و دامداران و صنعت گران و بازاریان هر کدام منافع خاص خود را دارند و وقتی به حکومت و دولت اعتراض می کنند که منافع خاص خود را نادیده و پایمال ببینند ولی وقتی همه حقوق و منافع خود را در تهدید ببینند، در همۀ آنها احساس وابستگی اجتماعی به وجود می آید و با هم در جنبش اجتماعی نقش پیدا می کنند.  

یکی از کاربران پیامی در وبلاگم گذاشته مبنی بر اینکه « یک عکس به جای هزار نوشته کاربرد دارد» و قبل از آن هم دانشجویی به من گفته بود که در وبلاگ از عکس استفاده کنم زیرا عکس و تصویر در وبلاگ معجزه می کند! من هم تاثیر عکس در رسانه ها را قبول دارم و چیزهایی هم در مورد هنر عکاسی خوانده ام و یک دوربین عکاسی دیجیتال معمولی هم خریده ام، ولی هنوز تنظیمات وبلاگ و عکس گذاشتن در آن را بلد نیستم و سطرهای نوشته هایم هم به همین دلیل، گاهی نامنظم است (این وبلاگ را هم دوست عزیزم جناب آقای محمود فرزانۀ آملی برایم درست کرده است، سایت شخصی ایشان در پیوندها قابل دسترسی است.)

عکاسی امروزه به عنوان یک هنر مطرح است با عکس خیلی کارها می توان کرد، برای تحقیق در جرمها و بررسی علمی حوادث و معرفی و تبلیغ و موارد زیاد دیگری از جمله معرفی و تبلیغ اشخاص، عکس بهترین کاربرد را دارد، حتی برای معرفی فیلم های سینمایی از عکس استفاده می کنند، بسیاری از مردم حوصلۀ نشستن و دیدن یک فیلم را ندارند و عکس با زمان کم چیزهای زیادی می تواند به ما بفهماند، عکس به عنوان یک ابزار قدرتمند تبلیغی مطرح است. 

بحثهایی مطرح می شود مبنی بر اینکه جنبش سبز شکست خورده است، جنبش سبز قدرتش حضور در خیابانها بود و حالا دیگر این توانایی امکان را ندارد که در خیابانها حضور پیدا کند، محدودیتها در اینترنت بیشتر شده است و شبکه ای رسانه سبز ایران رسا روزی یک ساعت برنامه دارد که کمترین دسترسی به آن وجود دارد شبکه های ماهواره ای هم با پارازیت قطع شده اند؟ سایتهایی که اخباز سبزها را منتشر می کند فیلتر شده اند، جنبش سبز قدرت مانور ندارد، ولی مردمی که گمان می رود کنترل شده اند کجا رفته اند؟، دانشگاه ها کنترل می شود، اساتید بازنشست شده و یا با محدودیت هایی امکان تدریس از آنان سلب می شود، سبزها امکان مانور و اظهار نظر در اماکن عمومی ندارند، به چه چیزی اعتراض داشته اند؟ آیا از نظرات خود برگشته اند؟ از مطالبات آنها کم شده است یا بیشتر، از آنچه که به آن اعتراض داشته اند برگشته اند؟ یا بیشتر و مصمم تر شده اند و به دنبال فرصتی می گردند که مخالفت خود را ابراز کنند؟ آیا از تعداد معترضین کم شده یا به تعدادشان افزوده شده است؟ آیا زمان به ضررشان بوده است؟  

جنبش سبز باید چه کار کند؟ آیا باید حالت انقلابی به خود بگیرد؟ در آن صورت چه اتفاقاتی ممکن است روی دهد؟ آیا نتیجۀ آن قابل پیش بینی است؟ آیا باز هم می تواند شعار اصلاح طلبی بدهد؟ آیا در آن صورت اصلاحات ممکن می شود؟ در مقابل آن چه هزینه ای باید بپردازد؟ آیا هزینه آن ارزش نتیجه اش را خواهد داشت؟ آیا تابحال در قبال هزینه ای که جنبش سبز پرداخته است نتیجه ای عایدش شده است؟ کم نیستند صاحب نظران و اساتید دانشگاه اصلاح طلبی که نتایج بدست آمده را بیش از هزینۀ پرداخت شده برای آن می دانند و معتقدند با حرکت قانونی و نرم و دموکراتیک نه تنها از روش اصلاح طلبانه پایبند خواهیم ماند بلکه این جنبش به تدریج عمیقتر و پخته تر خواهد شد و توسعۀ بیشتری پیدا خواهد کرد.

امروزه با توجه به افشاگری هایی که در بعضی از سایتهای اینترنتی مطرح شده است، قسمتی از برخوردهایی که با گروه هایی مثل سازمان مجاهدین خلق و سازمان فدائیان خلق و احیانا گروههای امثال آنها صورت گرفت، موجب شد سخنگویان بعضی از تشکل های اصلاح طلب در سالهای اخیر آن برخوردها را محکوم کردند و از اینکه در همان زمان، و در زمانی که مرحوم آیت الله منتظری به این برخوردها اعتراض می کرد و هزینۀ این اعتراض خود را هم پرداخت کرد، این برخوردها را محکوم نکردند، اظهار پشیمانی و ندامت کردند، این برخوردهای اشتباه که در زمان اوایل انقلاب اسلامی صورت گرفته است البته نادرست و محکوم است، اما بحث این است که آیا مظلومیت آنان در مواردی، دلیل بر این است که اعمال و افکار و اندیشه های آن گروه ها و تشکلها درست بوده است؟ و خود آنها خطایی در اعمال و مواضع خود مرتکب نشده اند؟ آیا این تشکلها دموکرات بودند؟        

باید بدانیم در جریان انقلاب بهمن پنجاه و هفت ایران، این گروه ها به دنبال جمع اسلحه بودند و وقتی پادگانها تسخیر می شدند، این گروه ها اسلحه ها را از پادگانها خارج و به مقرهای سازمانی و مسکونی خود می بردند، متشکل ترین این گروهها سازمان مجاهدین خلق بود این سازمان در تابستان سال 1360 وقتی از جانب دولت اعلام شد، اسلحۀ خود را تحویل دولت دهند، و در زمانی که ایران در حال جنگ با عراق بود، اعلام جنگ مسلحانه کرد و شخصیت هایی را که عالمان بزرگی بودند و نباید کشته می شدند را ترور کردند و در تدام فعالیت خود، حتی مردم کوچه و بازار را به صرف اینکه گمان می کردند با دولت همکاری می کنند می کشتند. بسیاری از تند روی ها و خشونت ها معلول و نتیجه اعمال همین گروهها است.

امروزه با کسانی برخورد می کنیم که با اسلام فقاهتی و یا فقه مشکل داریم یا مخالفیم. در جواب لازم است بگویم:  اولا، من آنچه در این وبلاگ مطرح کرده ام هیچ کدام از مطالبم بحث فقهی یا فقاهتی نبوده است، البته ممکن است از کتاب های اصول فقه یا فقه مطالبی را نقل کرده و آن را تحلیل کرده باشم، ولی با این صورت تحلیل من فقهی نبوده است، بلکه سعی کرده ام، برداشت جدید یا تحلیل جدیدی از آن مطرح کرده و ارائه دهم.   

در کتاب های اصول فقه بحثی است در مورد تقسیم واجبات (و بلکه بعلاوۀ مستحبات و مکروهات) بر تعبدی و توصلی که به نظرم با طرح به روز آن، می توان نتایجی از آن برداشت کرد که مبنا برای بسیاری از تحلیل های روشنگرانه قرار گیرد.

تعبدی با عبادی و عبادت هم خانواده است و عمل تعبدی به اعمالی گفته می شود که فقط برای اطاعت خدا انجام می شود و لازم است به قصد و نیت نزدیکی و قربت به خدا یا قصد اطاعت خدا در آن وجود داشته باشد و هر شخص مؤمنی وظیفه دارد که آن عمل را انجام دهد و اگر کسی آن را انجام داد تکلیف از دیگران ساقط نمی شود و توصّلی با صله هم خانواده است و عمل توصلی به اعمالی گفته می شود قصد و نیت نزدیکی یا اطاعت خدا در آن شرط نیست و به هر نیتی انجام شود درست است و اگر به مقدار نیاز و درست و کامل انجام شد تکلیف از دیگران ساقط می شود. در مواردی بحث توصلی و تعبدی شبیه بحث واجب کفایی و واجب عینی است این اشتراک معنی اشکالی را موجب نمی شود.

انتخابات ریاست جمهوری سال 76 من هم در ستاد انتخاباتی روحانیون آقای خاتمی در قم دیگر دوستان را همراهی می کردم و همچنین در انتخبات سال 88 هم در ستاد روحانیون آقای موسوی در قم فعالیت می کردم مبلغین روحانی که از قم به شهرها و نقاط مختلف سراسر کشور اعزام می شوند در صورت تمایل برای فعالیت انتخاباتی با ستاد روحانیون هماهنگ می کردند و خود را به ستاد مقصد معرفی می کردند.

 می خواهم از خاطراتی که از این دو انتخابات دارم مقایسه ای داشته باشم شاید خالی از فایده نباشد، فعالیت انتخاباتی در قم به ویژه برای اصلاح طلبها مشکل است بافت سنتی و رسوخ فرهنگ روستایی در آن و اینکه مردم بیشتر با توصیۀ معتمدین خود، به نامزدها رای می دهند و معتمدین مردم هم اکثرا سنتی و اصول گرا هستند علاوه بر آن اصلاح طلب های مرکز و احزاب اصلاح طلب هم کمتر به رای مردم قم امید دارند، و به همین دلیل توجه کمتری به کسب رای در قم مبذول می دارند انتخابات قم برای اصلاح طلبان پرهزینه و کم نتیجه است. 

اینکه آیا دولت حامی اصلاح طلبها است یا نه؟ جواب معلوم است. ولی تاثیر بر روند پیشرفت یا پسرفت یک جریان، ربطی به همفکر بودن و هم مسیر بودن با آن جریان ندارد. اصلاح طلبها می خواهند بتوانند از هر چیزی انتقاد کنند و به اصطلاح خط قرمزها محدود شود یا از بین برود، می خواهند مردم علت مشکلات و عقب ماندگی ها را بفهمن،د اگر روزنامه یا رسانه می خواهند برای آگاهی بخشی به مردم است و البته می خواهند افکار و اندیشه های خود را هم به گوش مردم برسانند اصلاح طلبها از افشاگری چندان خوششان نمی آید ولی اگر چاره ای غیر از آن نیافتند افشاگری هم می کنند، اصلاح طلبها می خواستند مردم از اخبار آنچه در کشور می گذرد آگاه و مطلع شوند. اصلاح طلبها می خواستند علم و دانش، در ایران توسعه و پیشرفت کند و مردم بفهمند عالم و درس خوانده و غیر عالم یا مخالف علم و عالم، چه کسی است، اصلاح طلبها می خواستند مردم به دموکراسی گرایش داشته باشند و منافع دموکراسی و مضارِ نبودنِ دموکراسی و آزادی را بفهمند اصلاح طلبها می خواستند مردم مشکلات مملکت را متوجه شوند و در صورت لزوم به صورت مدنی اعتراض و نارضایتی خود را از آن اعلام کنند.   

اما حالا چه شده است؟ مردم به بسیاری از مشکلات و منبع آنها آگاهی پیدا کرده اند، احترام ها به صورت فوق تصور اصلاح طلبها فرو ریخته است، در نتیجه خط قرمزها بسیار محدود شده است، مردم کسانی را که اشکال به آنها را اشکال به اعتقاد دینی خود می دانستند، خود به آنها به صورت کوچه بازاری انتقاد و اشکال می کنند، حتی انتقاد به سی سال گذشتۀ حکومت در ایران، به راحتی دهان به دهان می گردد و اشکالات آن را به کسانی که بسیار محترم و گرامی شان می داشتند متوجه می کنند، مردم امروز برخوردهای تند با فرزندان خود در دانشگاهها و دیگر مراکز آموزشی را لمس می کنند، رسیدن به دموکراسی به صورت آرزو برای بسیاری از مردم مؤمن تبدیل شده است و سمت و سوی مردم از حوزه های علوم دینی به سمت دانشگاهها چرخیده است، امروز مردم از اعتراض واهمه و ترسی ندارند و اعتراض ها عمومی شده است. امروز مطالبات مردم افزایش یافته و روز به روز بیشتر می شود به گونه ای که بدست آوردن رضایت و موافقت آنان بسیار مشکل شده است این اثرات مثبت همه از تاثیرات دولت فعلی است که توجه چندانی به آن نمی شود.  

بسمه تعالی   

قم شهری مذهبی است که مرقد حضرت معصومه س خواهر امام رضا ع امام هشتم شیعیان در آن قرار دارد زبان مردم بومی قم فارسی با لهجۀ شبیه لوطی ها که آن را ویژۀ قم کرده است امروزه اقوام و زبان های دیگر ایرانی و حتی خارجی مختلفی که در قم ساکن هستند کم نیستند، ترک زبانان بیشتر در منطقه نیروگاه و افغانی ها (هزاره ای ها) بیشتر در منطقه شهر قائم سکونت دارند و از مردم اقوام دیگر ایرانی هم به صورت گسترده در قم پراکنده اند از کشورهای خارجی از عربها و آفریقایی و هندی و پاکستانی و حتی اروپایی و آمریکایی هم در قم حضور دارند که به نظر می رسد برای تحصیل علوم دینی در اینجا سکونت کرده اند.   

علی رغم اینکه قم را شهر علم و اجتهاد نامیده اند مردم بومی قم به نسبت شهرهای دیگر ایران کمتر تحصیل کرده و باسواد دارد اصولا قمی ها هم کمتر در حوزه درس می خوانند و هم در دانشگاه رسم بوده که دختران تا سطح راهنمایی بیشتر درس نخوانند و حتی دختران را برای خرید نان به نانوایی نمی فرستادند تا مبادا فاسد شوند، برای تحصیلات دانشگاهی هم فرزندان و بویژه دختران را به شهرهای دیگر نمی فرستادند این رسوم به دلیل ملزومات ومشکلات روزافزون زندگی به کندی در حال دیگرگونی است.  

بسمه تعالی

آنچه در کتاب های حدیث از ذکرهای سجده و رکوع آمده است مقداری مفصل است ولی در رساله ها به علت اینکه بنای فقه مبنی بر این است که کمترین مقدار تکلیف که ادای تکلیف می کند را آورده اند با این حال گفتن یا به ذهن آوردن و یا حتی مطالعه و دانستن ذکرهای مفصل آموزنده است و به یاد آوردن آن و در ذهن گذراندن آن هم برای عبادت کنندگان فایده بخش است، سند و عبارت عربی این دو حدیث را بعد از ترجمه آنها آوردم تا برای کسانی که مشتاق آنهایند در دسترس باشد امید است مورد توجه و استفادۀ عبادت کنندگان قرار گیرد.

بسمه تعالی

اعتصابات در بازار به ویژه بازار تهران ادامه دارد ظاهرا، این گونه است که اعتصابات بازار با جنبش سبز ارتباطی ندارد و به دلیل افزایش مالیات و عدم اعتماد بر مقدار توافق شده در مذاکرات اصناف و دولت، تداوم پیدا کرده است ولی چنانچه این اعتصابات ادامه و توسعه پیدا کند و بازارهای شهرهای بزرگ دیگر هم به آن بپیوندد می تواند جنبش سبز را وارد مرحلۀ جدیدی کند این کار دولت با بازار در زمان فعلی مثل این است که تیم فوتبالی از جانب رقیب خود چنان تحت فشار قرار گیرد که به دروازه خودی گل بزنند البته در غیر از این مورد هم گاهی چنین بوده و کم نبوده که جناح رقیب سبز به دروازۀ خود گل زده باشد.    

بسمه تعالی     

داستان های تاریخی برای ما پند و اندرز و درس است و راه و چاه را به ما نشان می دهد و چراغ راه آیندۀ ما است داستان های و وقایع تاریخی تکرار می شود و دائما مبارزان و مصلحان در مقابل ظالمان و مستکبران صف کشیده و مقاومت می کنند گاهی شدت ظلم ها محدود و گاهی بیشتر می شود گاهی انقلاب هایی روی می دهد و گاهی انقلابیون بعد از انقلاب به ظالمان و مستکبران تبدیل می شوند همیشه اصلاح گران و مبارزانی بوده اند که موجب روشن شدن امید در دل مردم روزگار خود می شدند. و به قول معروف شیر شیر است اگر چه در زنجیر باشد و ...    

بسمه تعالی

زندگی در روستا و بیابان و حاشیه جنگل همیشه با مشکلات همراه است دشواری زندگی وبی نظمی از لوازم کار کشاورزی و دامداری است که در روستاها وجود دارد در کار کشاورزی وقت محدودی برای کار وجود دارد کاشت و داشت و برداشت محصولات کشاورزی، همه کارهای سختی هستند که در وقت خود باید انجام شوند برای مثال برداشت محصول کشاورزی در زمانی که ممکن است باران ببارد و تمام محصول را خراب کند به عجله و کاری مضاعف نیاز دارد و خستگی و عجله و سختی کار موجب تندی و عصبانیت و خشونت هم می شود و همچنین کار دامداری نیز کار مشکلی است که روستاییان به عهده دارند.

بنام خدای شادی ها 

فردی از دیگری پرسید: تو که می دانی پرونده من خراب است و ما سابقه زندان داریم و جز با منحرفین هم صحبت نمی شوم آیا از هم صحبتی من نمی ترسی؟ اگر روزی ترا گرفتند و پرسیدند چرا با فلانی هم صحبت بودی چه می گویی؟

دومی جواب داد: به ایشان می گویم اگر دو تا الاغ را در جایی ببندند و با هم سر یک غذا بنشینند اگر آن دو الاغ را در میان هزار تا الاغ دیگر رها کنی آن دو الاغ همدیگر را پیدا می کنند و همراه هم می شوند آیا من حق ندارم با یک هم درسی خود هم صحبت شوم؟ 

به نام خداوند جان و خرد            کزین برتر اندیشه بر نگذرد                              

به نام خدای شهید

با پوزش از کاربران عزیز جهت تاخیری که پیش آمد

آیا سکولارها هم برای کشته شدگان خود، واژۀ دینی و مقدس شهادت را به کار می برند؟